Hobi

Safir Nelerdir, Özellikleri Nedir?

Safir, balans taşı olarak aşina kıymetli taşlardandır. alımlı görünümü yüzyıllardır insanları kendisine fanatik bırakmıştır.

Safir Nedir, Özellikleri Nelerdir?

Safir, öteki adıyla “gökyakut” olarak bilinir. Muhteşem bir renk, şiddet, sağlamlık ve parlaklık ihtiva ettiği için göz kamaştırıcı özellikleri vardır. Safir, seneler baştan başa yalnız mavi renkli olarak kabul edildi; ama safir birçok renkte oluşabilir. Safir ile yakut aynı mineralden elde edilir ve birbirine oldukça yakın özellikleri vardır. Yakutu ayıran tek farklılık, kırmızı ve tonlarındaki renklerdir. Mineraldeki diğeri renkler, safirdir. Kırmızıya yakın tonlardaki safir ile yakut aralarında fazla ince farklar vardır.

Safir bununla birlikte 45. izdivaç yıldönümleri için geleneksel bir hediyedir; eylül ayının doğum yıldızıdır. Astrolojik anlamda yay, terazi, boğa ve balık burçlarının taşıdır. Sadakat, aşk ve özlemi temsil eder. Her insanın haiz almak isteyeceği taşlardan biridir bununla birlikte. En çok mavisi tercih edilse de, örneğin turuncu-pembe tonundaki oldukça ender yer edinen safirler de benzersiz niteliktedir. Renklerine tarafınca fazla sayıda çeşidi bulunur. Sözü fazla uzatmadan safirin hayatına misafir olalım! 

Tarihçesi

Safir, M.Ö. 800’lü senelerce kullanılan kıymetli bir taştır. Antik çağlarda mavi lazurit taşı ile karıştırılan safir, senelerdir mücevherlerde ve kıymetli süsleme eşyalarında kullanılmış. Eski Mısır’da safirin allah Horus’un gözü olduğuna inanılırmış. Persler, Grek tehdidine aleyhinde üzerlerinde safir taşırmış. Ortaçağ Avrupası’nda papazlar, kötü güçleri değil ettiğine inanarak safirli mücevherler takarmış. Osmanlı’da da birçok takı, mücevher ve aksesuarın gözde taşları içinde bulunan safirin izlerini Topkapı Sarayı’ndaki mücevherlerde bakmak olası.

İlk bileşik safirin üretim periyodu, 1902 senesinde Fransız kimyager Auguste Verneuil tarafınca başlatıldı. Amerika’de birincil safir yatakları 1865 senesinde Missouri Nehri yataklarında bulunmuş oldu.

“Safir” kelimesi, Yunanca “sappheiros” kısaca “mavi” anlamındaki kelimeden türetilmiş bir sözcüktür.

Somut ve Kimyasal Özellikleri

Safir, alüminyum oksidin kristal formudur. Şiddet kıymeti 9 mohstur. Yakutla aynı şiddet değerindedir. Elmastan sonradan ve yakutla beraber en sert organik taştır. Kristal sistemi köşeli altıgen skalenohedraldir.

Doğada ender yer edinen değerli taşlardan olan safir, korendon mineralinde bulunur. Korendonun kırmızı renkli olanlarına yakut denir. Mavi İlk olarak elde etmek suretiyle öteki renkler safirin türleridir. Tipik mavi renklidir. Mavi, hem de safirin en oldukça seçim edilen rengidir. Fakat rengi değişken. Mor, sarı, turuncu, pembemsi, siyah, gri ve yeşil renkli safirler de vardır. Renksiz safir de bulunabilmektedir. Kırmızı renkli safir bulunmaz; zira kırmızı korendon minerali yakuttur. Pembe renkli korendon, yakut ya da safir olabilir. Renklerdeki çeşitlilik, mineraldeki krom, demir ya da titanyum içeriğine bağlıdır. Korendon doğada bolca bulunur; halbuki değerli taşlar içeren korendon nadirdir. Safir taşıyan korendon, magmatik kayaçlar, siyenitler, pegmatitler ve muhtelif bazik oluşumların başlıca bileşenlerinden biridir. Şistlerde ve metamorfize karbonat kayaçlarında da görülür. Ticari olarak genel anlamda alüvyon çakıllar ve öteki plaser (tali) yataklardan elde edilir.


Safir Türleri

Mavi safir, canlılık ve parlaklık bakımından dağıtılmış tonlarda bulunabilir. Ilk renk tonunun saflığına emrindeki olarak değerlendirilen mavi safirlerin tali tonları mor, yeşil, menekşe ve mavinin öteki tonlarıdır. İyi kalitedeki mavi safirler, yüzde 15 oranında mor ve menekşe renkler ihtiva eder. Mavi safirlerdeki gri ton ise, doygunluğunu ve parlaklığını negatif anlamda değiştirir.

Mavi renk dışındaki renklerdeki safirlere “düşlem” ya da “parti renkli” safir denir. Bunlar çoğu zaman mor, sarı, yeşil, menekşe, turuncu ve kahverengi renklerinde ve tonlarında bulunur. Parti renkli safirler, tek taş içerisinde iki ya da daha çok renk barındırır. Bunlar yalnızca organik olarak bulunur, bileşik olarak üretilemez.

Pembe safir, içerisindeki krom miktarına tarafınca tonları değişen safirlerdir. Pembe rengin derinliği, bu safirin kıymetini artırır.

Pembe-turuncu tonlarında safirler Sri Lanka, Vietnam ve Şark Afrika’da nadir görülen safir türüdür. Lotus çiçeğine benzerliği nedeniyle “lotus rengi” anlamındaki “padparadscha” adıyla bilinir.

Star safir; star biçiminde parlayan kristal yapısı sebebiyle bu adla anılır. Genel Olarak titanyum dioksit içeren rutil mineralinde doğar.

Renk değiştiren safirler, oldukça ender yer edinen bir safir türüdür. Farklı fer kaynakları aşağı mavi, mor, yeşil, gri-yeşil, pembe ve kırmızımsı mor renkler verebilir. Çoğu zaman Tayland ve Tanzanya’da bulunur. Renk değişimine mineraldeki krom ve vanadyum içerikleri sebep olur.

Mor safirler, içeriğindeki yaratı tedarik vanadyum oranına kadar muhtelif tonlarda doğar. Yüzde 0,01 oranında titanyum taşıyan korendon minerali ise renksiz safir verir. Yapıt oranda demir içeren safirler ise sarı ya da yeşil renkler verir.


Safir Kullanması

Safirin doğadaki formu ağırlıklı olarak takı ve mücevherlerde kullanılır. Laboratuvar ortamında endüstriyel, dekoratif ve ticari amaçlı bileşik safir üretilebilir. Kızılötesi optik bileşenler, saat kristalleri ve camları ve ufak elektronik plakalarda da safir kullanılabilmektedir. Bileşik safir, zirkonya ve alüminyum oksinitrit ile beraber zırhlı araçların kırılmaz camları ve değişik alanlara yönlendirilmiş askeri araçların zırh takımlarında kullanılmaktadır. Ksenon farların camları da safir içermektedir. Kırılmaz ve çizilmez özelliği nedeniyle son yıllarda bir dizi cep telefonlarının ekranları, kamera mercekleri ve tuşlarında da safir kullanılabilmektedir.

Safirin Doğa ötesi Özellikleri, Mitolojisi ve Şifası

Yıllardır kıymetli taşların Tanrı tarafınca ulus için gönderilen ilahi bir nimet olduğu inanışı başat. Safir de, kıymetli bir taş olmasının yanında şifalı ve doğa ötesi özellikleri olan taşlar aralarında kabul edilir. Eylül ayında doğanların doğum taşı olan safir, bir dizi rahatsızlıklara aleyhinde da şifalı olduğu rivayet edilir. Tarih süresince realite, aleni sözlülük ve sadakat sembolü olan safirin kullanıcılarına barıştırma, saadet ve bilgelik verdiği belirtilir. Tarihte safir, fena ruhlara ve gece ortaya çıkan yaratıklara karşı kalkan olan bir tılsım olarak görülürmüş. Star safir, gezginleri ve kâşifleri sakınan bir safir türü olarak kabul edilmiş.

Safirin manyetik tesirinin yararları ilmi olarak kanıtlanabilmiş yok. Bir balans kristali olarak malum safirin senelerce söz edilen yararlarından kimilerini şu şekilde sıralayabiliriz; kalp ve böbrekleri güçlendirir, vücuttaki ifraz bezlerini harekete geçirir, inancı sağlamlaştırır, özgüven kazandırır, şefkat duygusunu sağlamlaştırır, psikolojik duyarlılığı artırır, odaklanmayı artırır, sevgi ve arkadaşlık bağlarını sağlamlaştırır, böbrekleri güçlendirir, öfkeyi sakinleştirir…

Safirle alakalı şaşırtıcı ve hayret verici bir bilgiyi de aktaralım; yapısı gereği bir panzehir olduğu iddia edilen safir zehirli bir yılanla benzer kaba konulduğunda safirin yaymış olduğu ışınların panzehir tesiri ile yılanı öldürmüş olduğu veya zehrini yansız fer halkası getirmiş olduğu söylenir. Yan bu yalnız bir söylenti; lütfen denemeyin!


Bu tarz şeyleri Biliyor Musunuz? 

Safirlerin kıymeti; rengi, saydamlığı, boyutu, kesimi ve kalitesine kadar farklılık gösterir.
Ocak 2016 tarihinde Sri Lanka’da dünyanın en büyük safiri bulunmuş oldu. 1404,79 karatlık safirin değerinin 175 milyon dolar (ortalama 600 milyon lira) olduğu belirtildi. Safire “Âdemin Yıldızı” ismi verildi. Sri Lanka, kıymetli taş ihracatından yılda takriben 70 milyon dolar gelir elde ediyor.
Öteki tanıdık en büyük safir taşı ise, 563 (112,6 gr) karatlık Hindistan Yıldızı ismi bahşedilen safirdir ve New York’taki bir müzede sergilenmektedir.
Washington’daki Naturel Tarih Müzesi’nde yer edinen 423 karatlık (84,6 gr) Logan safiri, hayattaki en büyük safirler aralarında üçüncü sırada yer alır.
Asya’nın Yıldızı isimli safir ise, dördüncü sıradadır ve 330 karattır.
Şu anda dek satılan en değerli safirin aleni arttırma fiyatı 6,74 milyon dolardır. 2015 Ekim ayında satılan bu safir, Keşmir’de bulunmuş oldu ve bir karatı için 242 bin dolar değerinde biçildi.
İngiltere Kraliçesi Elizabeth, 2017 senesinde safir yıldönümünü kutladı.
2010 senesinde İngiltere Prensi William’ın Kate Middleton’a verdiği nişan yüzüğünün taşı safirdir.
Tayland’ın özerk bölgesi Myanmar-Burma’da oldukça kaliteli ve kıymetli safir yatakları bulunmaktadır.
En kıymetli mavi safirler Burma, Keşmir ve Sri Lanka’da bulunur. Bu bölgelerde bulunan safirler, herhangi bir işleme alt tutulmadan oldukça iyi düzeyde renk ve duruluk ihtiva eder.
Dünyanın dört bir yanından gelen organik safirlerin kesilerek işlenmesi Tayland’ın Chanthaburi kentinde yapılır. Bu kent halkı, hemen hemen hayattaki tüm safir ve yakutların başlıca işleme ve tecim merkezidir.
Safir rezervleri; Şark Avustralya, Afganistan, Kamboçya, Kolombiya, Sri Lanka, Avustralya, Tayland (Burma), Çin, Madagaskar, Hindistan, Kenya, Laos, Malavi, Nepal, Nijerya, Pakistan, Tacikistan, Tanzanya, Vietnam, Şark Afrika ve Şimal ABD şeklinde ülkelerde bulunur.
Türkiye’de ticari anlamda ekonomik safir rezervi ve üretimi bulunmuyor.
Türkiye’de “Safir” adını kullanan 32 kişi bulunuyor.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.