Genel Kültür

Matruşka Nelerdir?

Matruşka Nedir?

Matruşka, Rus yapımı bir oyuncak türüdür. Ahşaptan meydana getirilen ve dağıtılmış renk ve şekillerde boyanan kadın figürlerini açtıkça içerisinden bir yenisi menfaat. Ruslara ilişik hediyelik eşya denince akla birincil gelen kuşkusuz bu oyuncaklardır. Keza oymacılık keza de sanat açısından Rusya’nın ruhu olan bu bebekler, 3 ila 15 parçadan oluşabilir.

Matruşkaların ortaya nasıl çıkmış olduğu ile alakalı anlatılagelen bir çok hikâye vardır. Bunlardan en bilineni, bebeklerin 1890’lı yıllarda Moskova civarlarındaki Abrentsevo çocuk tahsil atölyesinde ortaya çıktığına dair olanıdır. Atölyenin sahibi Sava Mamontov, kendini sanata adamış, tüccar, matbaacı ve tercümandır. 19. Çağ Rusya’sı da büyük bir idareli ve kültürel açınma içindedir. Yeni akımlar yaratan bir çok ressam yetişmektedir. Bir fazla meşhur ve kabiliyetli Rus ressam da yöresel oymacılar ile beraber Sava Mamontov’ın atölyesinde iş yapmaktadır. Mamontov’un tek amacı Rus stilinde yeni bir şeyler yaratmaktır.

Bir cumartesi günü meydana getirilen geleneksel toplantılardan birinde, Mamontov, Japon Budist bilge Fukurama’nın Honşu Adası’ndan getirilen iç içe gelmiş ahşap figürlerini görür. Mamontov’un yanında yetişen sanatçılardan önde gelen Sergey Malyutin de bu figürlerin bir benzerini meydana getirmeye karar verir. Malyutin’in matruşkası 8 bebekten oluşmaktadır. En büyük bebek elinde bir horoz tutan ve geleneksel giysiler giyen bir annedir. Sonraki bebekler kızlar ve dahası adam çocuğundan oluşmaktadır. En minik bebek is kundağındaki bir bebektir. O dönemde epeyce hayranlık uyandıran bir ad olan Matryona ve daha sempatik versiyonu olan Matryoshka da bebeklere konan ad olur.

Mamontov’un eşi 1990’da Paris’te meydana getirilen bir gösteride sergiler ve bebekler büyük ilgi görürler. Kısa zamanda Rusya’nın farklı bölgelerinde üretimine başlanır ve dünyanın dört bir köşesine dağıtımı yapılır.

Matruşka bebekleri başlıca aynı temalara sahiptirler. Üzerinde geleneksel giysiler olan, devasa ve enerjik gözüken anne figürleri resmedilir. Aslına bakarsan bebeklerin isimlerinin kökeni de Matryona isminin kökeninde yer edinen Latince ‘mater’ kelimesine bağlıdır. Bu kelime anne anlamına hasılat. Matruşkalar da anneliğin, sağlığın ve doğurganlığın sembolüdür.

Ender de olsa matruşka bebeklerinin Sovyet donanması liderlerinin şekline girmiş olduğu de görülür. 1990’larda, Sovyet Donanması’nin yıkılmasının gerisinde bu matruşkalar bir fazlaca ilgi görmüştür. En yaygın olan olan dizilim Mikhail Gorbachev ile adım atar gerisinde  Leonid Brezhnev,  Nikita Khrushchev, Josef Stalin ile süre gelir ve son olarak olarak küçük Vladimir Lenin ile sonlanmış olur.

Başlıca matruşka bebeklerinin her zaman tek sayılardan oluşmasının bir nedeni vardır. Bu da, Rusların tek sayıların uğuruna inanmalarından ileri gelir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı