Genel Kültür

Anime Nelerdir?

Anime Nedir?Anime, kelime anlamıyla reanimasyon olan Fransızcadan dargın bir sözcüktür. Kendine özgü çizim şekilleri ile çizilmiş Japon kökenli bir sanat eseridir. Anime, mangaların tv yahut beyazperde sektöründe her tarafta uyarlanması bulunduğunu söyleyebiliriz. Manga, Japon çizim teknikleri ile çizilen çizgi romanlara bahşedilen isimdir. Anime için mangaların izlenebilir halidir. Manga çizerlerine “mangaka” ismi verilir.

Anime sektörü, Japonya’da kayda kıymet bir yer arz eder. Bu bakımdan anime sektörüne ülke içerisinden ve ülke dışından epeyce artı yatırım vardır. Ek olarak Animelerin seyirci kitlesinin Japonya ile sınırı olan olmadığını söyleyebiliriz. Animeler dünya genelinde genişleme göstermiş ve bu genişlemeye sürat kaybetmeden devam etmektedir. Bu yazımızda ön veri verdiğimiz animenin, tarihçesini, alaka alanlarını, mevzu ve çeşitlerinin yanı sıra dünya üstündeki etkisinden söz ederek anime hakkında daha ayrıntılı bir veri ve örnekler vereceğiz.

Animenin Zamanı

Anime, Japon film yapımcılarının 1900’lü yılların başlarında Amerikan, Alman, Fransız ve Rus reanimasyon yöntemlerini öğrenmesi ve uygulamaya başlaması ile ortaya çıkmıştır.

Animasyon şekillerinin Japonya’daki ilk temsilcisi “Osami Tezuka” isminde sanatçıdır. Japonları modern anime ile buluşturan ilk kişidir. Osami Tezuka genç yaşlarda, kamerası ile Walt Disney ve Max Fleischer isminde yapımcıların eserlerini misal alarak küçük animasyonlar çekmeye çalışır. Animenin öncüsü konumunda olan Osami Tezuka’yı peşine düşüp takip eden sanatçılar anime ismi bahşedilen yeni bir yoldam oluştururlar.

ABD’nın film sektörüne ayırdığı yüksek bütçeler göz önüne alındığında Japon sinema dünyasının küçük bütçesi ve bunun yanı sıra batılı oyunculara benzer aktörlerin eksikliği Japonya’yı beyazperde sektörü yerine anime sektörüne iter. Anime sektörünün imkanları, kolaylıkları ve hayal dünyasının fazla daha geniş olması anime sektörünün Japonya’da seçim edilmesini ve gelişmesini destek sunar.

Japonya’da manga çizimleri 1970’li yıllarda yoğun ilgi görmeye adım atar. Bu ilgi mangaların animasyonlarda kullanılmaya başlamasını sağlar. Anime ve mangaların görmüş olduğu yoğun alaka Osami Tezuka’yı bir efsaneleşmiş haline getirerek “Animenin Babası” konumuna yükseltir. Osami Tezuka ve takipçilerinin çabaları ile animenin günümüzdeki hali ortaya çıkmaya adım atar. Mecha ismi bahşedilen ve robotlar ile alakalı olan animelere boyut getiren Osami Tezuka’nın mecha tarzında açmış olduğu yolu Go Nagai ve diğeri mangakalar geliştirir. 1980’li yıllarda büyük bir sıçrama yayınlayan mecha türü animeler bu son zamanların klasikleri olarak tarihe geçmiştir.(Cümbür Cemiyet kadar aşina “Voltran” isminde animeyi mecha türüne misal verebiliriz) Bu başarıda en büyük katkı Yoşiyuki Tomino’ya aittir. 1980’li yıllarda anime Japonya kadar kayda kıymet bir sektör olarak kendini kanıtlar ve büyük yatırımlar ile üretime geçilir. Animelerin ağırlık kazanması ile mangalara bahşedilen tartma ve alaka de üstteki seviyelere ulaşır. 1980’de Japonya’da artma belirten animeler 1990’lar ve 2000’li yıllarda tüm dünyada popülaritesini arttırır.

Animeler ile İlgili Terimler

Animeler için kullanılan bir dizi hususi terimler vardır. Bunlar:

Tsundere: Manzara olarak sert bir mizaca haiz ama kendi içerisinde hissi olan şahsiyet tipidir. İçinden geçenleri söylemekte zorlanır. Şehvetli olarak köşeye sıkıştığı zamanlarda şiddete başvurur. Animelerin vazgeçilmez kişiliklerinden biridir.

Yandere: Anlamını “Yanderu “ hasta anlamına gelen sözcükten almıştır. Psikopat bir tiplemedir. Dış görünüşüne bakmış olduğunuzda şirin ve tatlı biri olarak gördüğümüz bu şahsiyet tipi, sevilmiş olduğu ferdin tehlikede olduğu durumlarda psikopat bir kişiliğe bürünür. Bu ani metamorfoz sevdiklerinin ölümüne bile sebep olabilir. Bu herif karakterlerin tarihine inildiğinde, ceza, saldırı yahut işkence benzer biçimde vakalara maruz kaldıkları görülür. Karakter boş yere bu duruma gelmemiştir. (Anime karakterlerinin şahsiyet geçmişleri ile alakalı aşağı bahsedeceğiz)

Yangire: Yandere karakterinin daha tamamlanmamış psikopat hali olduğu söylenebilir. İnsan öldürecek duruma gelmezler. Fazla asabi olmaları bu karakteri bahsetmek için yeterlidir diyebiliriz. Yandere karakterleri benzer biçimde dış görünüşe nazaran tatlı ve sempatiktir. Lakin bu görünüşleri en ince ayrıntısına kadar rolden ibarettir. Küplere Binme nedenleri daha çok hakarete maruz kalmalarındandır.

Kuudere: Egolarının yüksek olduğu söylenebilir fakat bu kişilik yüksekliği boşa değildir. Çoğu zaman çevrelerine soğuk ve aldırmaz görünürler. Fakat o denli değildirler. Bir tek bu taraflarını fazla azca gösterirler.

Dandere: Kuudere karakteri benzer biçimde gürültüsüz ve sakin karakterlerdir. Kuudere karakterinden farkı ise konuştukları fert ile sadece kalmadıkça gerçek taraflarını göstermezler. Dandere karakterleri, animelerde esas benlik olarak oldukca pozitif yönde önümüze çıkmamaktadır.

Otaku: Anime hayranlarına verilen isimdir. Yaşamını animelere adamış kişilerdir.

Filler:  Bir tek animelerde olan doldurma bölümlerdir. Anime, ana mevzuyu özetleyen mangaya yaklaştığında belli başlı mevzudan hâkim bir öykü oluşturulur. Filler bölümlerini takip etmek zorunda değilsinizdir. Filer bölümleri abartarak seyirci kaybeden animelerde vardır. Bleach ve Naruto animelerini örmek verebiliriz.

Movie: Animeler için çekilen tek bölümlük uzun filmlerdir. çoğu zaman mevzuya bağlı kalmamakla beraber geçmiş bir mevzuyu yahut herhangi bir karakteri izahat yapmak için yapılırlar.

Cosplay: Bir anime karakterinin giysilerini giyerek, onun kılığına girme durumudur. Eğlenmek için yapılırlar. Epeyce masraflı olduğu söylenebilir. Bu kılık değişiklik yapma işini icra eden kişiye Cosplayer ismi verilir.

Hentai: Anime ve mangalarda cinsi içeriklerin yoğun ve net bir halde seyirci ile buluşmuş olduğu türdür. Tamamen pornografik öğelere yer verir. Çizim olarak sayılsa da emsalsiz +18 yaş sınırlı bir türdür.

Animelerin Görsel Özellikleri

Anime ve mangaların karakterlerinde, görünüş olarak minik bir ağız, dev gibi gözler, uzun kollar ve uzun bacaklar vardır. Mangakaların, karakterlerine bu görüntüyü vermelerini, Japonların kısa boyları ve minik gözleri hikayesinde kompleksli bulunmasına bağlayan genel bir imaj hakimdir.  Bu görünüm tamamıyla hatalıdır. Mangakaların karakterlerini bu halde çizmelerinin sebebini manganın babası Osami Tezuka’nın birincil çizimlerine bağlayabiliriz. Lakin o da bu çizim örneklerini Amerikan animasyonlarının manâlı isimlerinden olan Walt Disney’den esinlenerek yapmıştır. Özetle söylemek icabında Anime karakterlerinin tipik dış görünüşünün nedeni animeden daha eski zamanı olan animasyonlara irtibat oluşturmak icap eder.

Anime ve manga karakterlerin diğeri belirgin özellikleri bunlar ile sınırı olan değildir. Yukarıda bahsedilen özelliklerin yanı sıra renkli, entresan saç modelleri, (Yu-Gi-Oh animesinin Yugi isminde karakteri bu görüntülere misal verilebilir) abartılı jest ve mimikleri de animelere özgüdür.

Anime Tür ve Mevzuları

Animeler, mevzu ve nesil bakımından büyük bir farklılık gösterir. Anime sektöründe, her yaş ve kesime hitap edecek ve izleyenleri kendine çekebilecek mevzular mevcuttur. Erotizm, zorlama, tansiyon, dehşet vb. türlere haiz olabilirler. Bu bakımdan ilk kere animelerin mevzularına değineceğiz.

Bir animeyi herhangi bir mevzu çerçevesi aşağıda kısıtlamak olası değildir. Düş gücü kullanılarak gerçekdışı mevzuları özetleyen animeler ile beraber anime, hakiki yaşamdan herhangi bir mevzuyu, camiası, yahut vakası anlatabilir. Burada yazılanları teşvik etmek için animeler ve konulardan örnek vererek izah edelim. Futbol temalı “ Captain Tsubasa” isminde animeyi Türkiye’de bilmeyen yoktur. Futbol dünya çapında yaygın bir mevzu sadece anime sektöründe spor animeleri kendini futbol ile sınırlamıyor. Voleybol temalı “Haikyuu” isminde bir anime, yüzme mektebindeki gençleri özetleyen “Free” isminde bir anime ve “Kuroko no Basket” adından da anlaşılacağı benzer biçimde basketbol temalı bir animedir. Bu 3 anime bir tek spor türü için örnek verilen animelerdir. Bunlar dıştan aşçılığı özetleyen “Shokugeki no Souma” benzer biçimde aktüel bir anime ve barmenlik ile alakalı olan “Bartender” isminde bir anime bile vardır. Bu örnekler mevzularını reel yaşamdan alan animelerdir. Hayal ürünü animeler için Türkiye’de bir çok insanoğlunun bilmiş olduğu Digimon, Beyblade ve Moon Sailor (Ay Savaşçısı) animelerini örnek verebiliriz. Bu örnekler nihayetinde animelerin konularının kapsadığı genişlik anlaşılabilmektedir. Halihazırda binlerce animeye alt yazılmış olarak web aracılığı ile ulaşabilirsiniz.

Anime türleri, mevzulara nazaran daha genel bir kavramdır. Aşırı tutkun olan ve ne olursa izlerim diyen anime seyircilerinin aleni havada yalnızca emin bir türe yoğunlaşan ve bu türlerde anime izleyen seyirciler de vardır. Tek türe yoğunlaşan izleyicilerin sayısı da küçümsenemeyecek miktardadır. Bu türleri bir bir açıklayarak örnek vermeye çalışacağız.

Shoujo: Genç kız yahut küçük kız anlamına gelen Japonca kökenli bir kelimedir. Aşk ve romantizm temalı animelere verilen isimdir. İçerisinde duygusallığa ağırlık verilir. Golden Time, Kaichou Wa Maid-Sama isminde animeleri örnek verebiliriz.

Shoujo Ai ve Shoujo Yuri: Kadın hanıma homoseksüel mevzuları içeren animelerdir. Shoujo Ai ve Shoujo Yuri arasındaki ayrım, Ai türü, seks içermez. Yuri türü ise seks kullanmaktan yanadır. Candy Zirve ve Aoi Hana isminde animeleri örnek verebiliriz.

Shounen: Genç adam yahut adam çocuk anlamına gelen Japonca kökenli bir kelimedir. Adamların ilgisini çekeceği kabul edilen dövüş, aksiyon ve güldürü mevzularını özetleyen animelerdir. –Bu nesil animeleri kızlar izleyemez diye bir kural değil alt- Duygusal mevzulara fazla artı yer vermez. En fazlaca izlenen ve büyük seyirci kitlelerine haiz animeler bu türdedir. Bleach, One piece, ve Naruto benzer biçimde köklü animeleri misal verebiliriz.

Shounen Ai ve Shounen Yaoi: Adam adama olan homoseksüel ilişkileri ele alır. Shounen Ai ve Shounen Yaoi aralarında ama ayrım ise Ai’de cinsi öğelere yer verilmezken Yaoi animelerinde cinselliğe yer verilir. Sekaiichi Hatsuko ve Love Stage animelerini bu türe örnek verebiliriz.

Josei: Aşk ve romantizm mevzularından oluşan Shoujo tarzında birazcık daha erişkin hanımefendi kitlesine hitap eden animelerdir. Shoujo’ya nazaran daha gerçekçi mevzuları ele alır. Usagi Drop, Nodame animelerini misal verebiliriz.

Seinen: Yetişkinler için meydana getirilen animelere verilen isimdir. İçerisindeki mevzular 

bakımından ayrı örnekleri vardır. Sövgü, seks, sertlik vb. öğeleri içinde bulundurabilir. Gangsta, Kiseijuu: Sei no Kakuritsu ve Black Bullet vb. animeleri bu türe misal verebiliriz.

Mecha: Yukarıda da bahsettiğimiz benzer biçimde robotları içeren animelere bahşedilen isimdir. Feza, bilim-kurgu bu cins animelerde ekseriya yer alır. Voltran, Code Geass animelerini misal verebiliriz.

Ecchi: Erkeklere hitap eden, içinde çokça seks içeren animelerdir. Kiss X Siss, High Scholl DXD ve High School of the Dead bu cins animelere misal verilebilir.

Harem: Bir adam karakterin, birkaç kız nazaran çevrelenmesini özetleyen animelerdir. Animedeki adam ve kız karakterlerin romantik yakınlaşmalarını mevzu alır. Her animedeki adam karakter değişik kişiliklerde olabilir. Dinç, çelimsiz, iyi, nazik, parlak zeka, aptal yahut sapık olabilir. Harem türündeki animelerde kız karakterlerinde kendine kadar kişilikleri vardır. bu kişiliklere tsundere, yandere vb. hususi adlar verilir.

Anime türleri içerikleri ve hitap ettikleri kesime nazaran metamorfoz gösterir. Fakat herhangi bir animeyi izlediğinizde tek bir türde anime izlemiş olmazsınız. Bütün animeler ağırlıklı bir tür üstüne yoğunlaşsa da içinde öteki türleride barındırır. Kısaca shounen türüne ilişik bir anime izlerken içinde bayağı fazla ecchi türünde öğelere rastlayabilirsiniz.

Anime Çizgi Film midir?

Bu soruya anime ve çizgi film arasındaki farklardan bahsederek cevap bulmaya çalışacağız.

 

Mevzunun başlığına dönersek probleminin cevabına hayır yahut evet aramak kişiden kişiye değişen durumlardır. Anime kültüründen uzakta kişiler için tamamı çizgi film olarak görülebilmektedir. Fakat bu suali herhangi bir anime tutkununa soracaktır olursanız cevabı mutlaka –Hayır! Anime, çizgi film değildir- olacaktır. Birinci fert şu demek oluyor ki anime kültüründen uzak kişiler için tek bir tanımlama düşüncesini korumak için çaba sarfetmek için yeterlidir. Anime ve çizgi film çizimlerden yapılıyor. Öyleyse ikisi de çizgi filmdir. Anime tutkunları için ise bu koskocoman bir vaziyet halindedir. Animenin, çizgi film olmadığı ile alakalı birçok görüşleri bulunuyor. Bir anime tutkununun yanında animelere çizgi film demeniz niteliğinde karşılaşacağınız savunmalar şu şekildedir:

Çizim farkı öncelikli konulardandır. Animenin çizim teknikleri çizgi filmlerden fazla farkına varır. Yukarıda karakter çizimlerinden bahsettiğimiz için burada detaya inmeyeceğiz.

Anime Japon üretimi yapımlardır. ABD ve Avrupa şirketleri ile karşılıklı araştırmalar da mevcuttur. Ama esas yer Japonya’dır.

Çizgi filmler ufaklıklara hitap ederken animelerin hitap etmiş olduğu bir yaş sınırlaması yoktur. Her yaşa ve her kesime hitap edecek bir anime vardır. Animeler içinde yetişkinlerin ilgisini çekecek bir çok faktör bulunabilir. Animelerde, evlatların izlemesinin yasak olduğu, anne babaları olmadan izleyemeyecekleri ve yalnızca yetişkinlere müsait olan animeler bulunmaktadır.

Animeler, çizgi filmler benzer biçimde sıcacık mevzularla sınırlandırılmazlar. Çizgi filmler, macera aksiyon benzer biçimde konulardan çıkmazken animeler bu mevzuda oldukca zengindir. Duygusal, tansiyon, dehşet, serüven, aksiyon, güldürü, tarih, fantastik, bilim kurgu yahut seks barındırabilirler.

Animelerde karakterlerin tekrar alçak hikayesi olabilmektedir. Çizgi filmlerin bilakis uzun süreli olabilen animelerde herhangi bir emrindeki karakterin bile bir geçmiş hikayesi olabilir. Hatta sırf emrindeki karakteri daha iyi anlatabilmek için animelerde 3-4 bölümlük yer ayrılabilmektedir. Animelerin haftada bir yayınlandığını düşünecek olursak bu bir aylık bir sürece muadil gelmektedir. Kısaca bir alt karakter için seyirci ana hikayeyi bir ay beklemek zorunda kalabilmektedir. Bu koşul animelerde karakterlere ne kadar tartma verildiğini göstermektedir.

Çizgi filmler İngilizcede cartoon olarak aşina yapımlardır. Bunlara He-man ve Garfield’ı misal verebiliriz.

Netice

Türkiye kanallarında bir çok anime gösterildi. Bu animelerin birçok büyük ilgi çekti ve sevmiş olarak seyredildi. Pokemon, Sailor Moon (Ay Savaşçısı), Digimon, Yu-Gi-Oh ve Captain Tsubasa bu animelere misal verilebilir. Türkiye’de olduğu benzer biçimde öteki ülkelerde de anime geniş seyirci kitlesi bulmakta fazla pozitif yönde zorlanmamaktadır. Anime sektörünün kalitesi ve dünya üstündeki tesiri ve başarısı animasyon sektörünün devlerinden Walt Disney tarafınca bile kabul edildi. Hatta Walt Disney anime sektörüne büyük bütçeler ayırarak yatırım yapmış oldu.  Anime, bütün dünyada seyircileri ile buluşmaya ve yeni seyirciler kazanmaya büyük bir hızla devam etmektedir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Göz Atın
Kapalı